CANÖREN İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Ltd. Şti. | www.canorenosgb.com

İş Kazalarının Sebepleri Nelerdir?

   Çalışma koşulları, yönetim hataları, yeterli bakım yapılmaması ya da bakımın aksatılması,  insan faktörünün göz ardı edilmesi, işçilere yeterli ve uygun eğitim verilmemesi ve denetim eksikliği iş kazasına sebep olur. Sonuç olarak iş kazalarının sebeplerini genel olarak iki ana grupta toplayabiliriz: İşyerlerindeki güvensiz durumlar ve çalışanların yaptığı güvensiz davranışlar.

   Güvensiz davranışlar, insanın fizyolojik ve psikolojik yapısından ve çevre koşullarından kaynaklanmaktadır. Çalışan kişinin genetik bozuklukları, organik yıpranmalar, sağlıksız çevre koşulları ve ergonomik düzen yetersizlikleri güvensiz davranışların nedenleridir. İşi bilinçsiz yapmak, Dalgınlık ve dikkatsizliki makina koruyucularını çıkarmak, tehlikeli hızla çalışmak, görevi dışında iş yapmak, iş disiplinine uymamak, işe uygun araç-gereç kullanmamak, girmeye izni olmadığı tehlikeli bölgede bulunmak ve ehil olmayan kişilerin makenileri kullanmaları, güvensiz davranışlara örnektir.

   Çalışma saatleri içerisinde çeşitli alet ve araçlar kullanan; ölçme, kontrol, düzenleme ve düzeltme işlevlerini yerine getiren insan, sürekli algılama ve tepki verme durumundadır. Bunları güvenli bir şekilde yapmak için çalışan kişinin merkezi sinir sisteminin ve duyu organlarının uyanık olması, söz konusu işlevleri yerine getirebilecek yetenekte olması gereklidir. Ancak; insanın doğal yapısı gereği bu yeteneklerin belli ölçülerin ve sınırları vardır. Bu sebeple, insanın bedensel ve zihinsel gücünü dikkate almadan iş yükünün düzenlenmesi ve çalışma hızının saptanması sonucunda insanın makine ile uyumlu bir şekilde çalışması olumsuz yönde etkilenmekte ve güvensiz davranışlar ortaya çıkmaktadır.

   Çalışan kişinin yapmakla görevli olduğu işlerin, onun fiziksel güç ve zihinsel kapasitesine göre düzenlenmesi gerekir. Bu durum dikkate almadan iş yükü düzenlenmişse, iş düzeni çalışan kişinin dalgınlık ve dikkatsizliğine neden olacaktır. Bu da iş kazalarının oluşmasını kaçınılmaz kılacaktır.

   Güvensiz durumlar, iş yerlerindeki olumsuz kimyasal ve fiziksel etkenlerin oluşturduğu çevre koşullarının, çalışan insanlara oluşturduğu etkilerdir. Güvensiz çalışma yöntemleri, güvensiz ve sağlıksız çevre koşulları, elektrikli makinelerde topraklama yapılmaması, işe uygun olmayan el aletleri, makinelerin kontrol ve testlerin yapılmamış olması, iş yeri düzensizliği ve parlayıcı patlayıcı maddeler, güvensiz durumlara örnektir.

   İş yerinde kullanılan her türlü alet, araç ve makine, çalışan kişinin yeteneklerine uygun değilse, makine ve tezgahların koruyucuları bulunmuyorsa, göstergeleri kolay okunulabilir ve anlaşılabilir değilse, bakım ve kontrolleri zamanında yapılmıyor veya özensiz yapılıyorsa, amacı dışında ve kapasiteleri zorlanacak şekilde kullanılıyorsa güvensiz koşullara bağlı iş kazalarının ortaya çıkması kaçınılmazdır. Ayrıca, geri ve eski teknoloji ile üretim yapan iş yerlerinde iş kazalarının yoğunlaştığı görülmektedir. Geri ve eski teknolojiye dayalı olarak kurulan iş yerlerinde, kuruluşta var olan güvensiz durumlar ve sağlıksız koşulların sonradan düzeltilmesi ve iş güvenliğinin sağlanması güç ve pahalı olmaktadır.

   Sağlıksız ve güvensiz koşulları içeren iş yerleri kurulduğunda genellikle bu olumsuz koşulların sürüp gittiği ve bu niteliklerdeki iş yerlerinde iş kazalarının önemli boyutlara ulaştığı görülmektedir. Diğer yandan hasta veya ruh hali işe elverişli olmayan işçilere izin vererek çalışmamasını sağlamak veya uygun bir işe yöneltmek iş kazalarını en aza indirilmesi noktasında alınması gereken önlemler arasında yer almaktadır.