CANÖREN İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Ltd. Şti. | www.canorenosgb.com

Risk Kontrol Adımları

Oluşabilecek tehlike ve riskleri kontrol altına almak veya yok etmek amacıyla uygulanan yöntemler “Risk Kontrol Adımları” adıyla sıralanır. Risk değerlendirmesi yapılırken alınacak önlemleri belirlemek için risk kontrol adımlarının düşünülmesi oldukça önemlidir.

   Risk kontrol adımları, ortadan kaldırma, yerine koyma, ayırma, mühendislik yöntemleri, idari kontroller ve kişisel koruyucu donanım olmak üzere 6 adımda incelenir. Bu adımlar, oluşabilecek risklerin azaltılması için tehlikelerin kontrol edilebileceği yolları belirleyerek çalışma ortamında sağlık ve güvenlik şartlarının sağlanmasını amaçlar.

Riski Ortadan Kaldırma

   Bir riski kontrol etmenin en iyi yolu onu ortadan kaldırmaktır. Bunun için risk oluşturan her türlü ekipman veya çalışma yöntemi ortadan kaldırılır. Böylece risk yaratan durum da ortadan kalkmış olur.

   Riski ortadan kaldırma her zaman uygulanabilir bir adım değildir. Özellikle yapılan işle ilgili gerekli olan bir makine veya o işin yöntemini ortadan kaldırmak mümkün olmayacaktır. Bu gibi durumlar için riski ortadan kaldırma yöntemini kullanmak mümkün olmayacağı için, yerine koyma adımı uygulanmalıdır.

Yerine Koyma

   Bir diğer riski ortadan kaldırma adımı olan yerine koyma, ortadan kaldırma adımına benzer; fakat risk oluşturan ekipmanı veya çalışma yöntemini tümüyle ortadan kaldırmak yerine, daha az risk taşıyan bir başkasıyla değiştirir. Böylece iş için gerekli olup, ortadan kaldırılması mümkün olmayan ekipmanların oluşturduğu risk azalmış olur. Örneğin; kış aylarının soğuğuna karşı ısıtma amacıyla işyerinin ortasında ateş yakmak risklidir. Isınma gereksinimi ortadan kaldırılamayacağı için işyerinin ortasında ateş yakmak yerine elektrikli ısıtıcı kullanmak bir yerine koyma yöntemidir.

Tehlikeyi Risk Altındaki Kişiden Ayırma

  Tehlike oluşturabilecek kaynağın, risk altındaki kişilerden ayrılması yöntemidir. Ayrıma işlemi, tehlikeyi çevreleme yoluyla sağlanabilir. Bu yöntemle, tehlikeyi “içeri” ve işçiyi “dışarı” (tam tersi de olabilir) tutmak amaçlanır. Örneğin; çalışanların yüksek gürültü çıkartan bir ekipman kullanmaları gerekiyor ama bu ekipmanın oluşturacağı yüksek gürültü risklerinden işçileri korumak gerekiyor. Bu riski azaltmak için, ekipmanın etrafına ses azaltıcı bir mahfaza oluşturmak, tehlikeyi risk altındaki kişiden ayırmaya yaracaktır.

Mühendislik Yöntemleri

   Bahsettiğimiz riski ortadan kaldırma, yerine koyma ve tehlikeyi risk altındaki kişiden ayırma yöntemleri işe yaramadıysa, bir sonraki en iyi yöntem mühendislik kontrollerini kullanmaktır. Mühendislik kontrolleri, bir riskin en aza indirilmesi için gerekli ekipmanın veya işlemin tasarımında değişiklikler yapmaktır.

   Proses kontrolü ve havalandırma, iki temel mühendislik yöntemidir. Proses kontrolü, risk oluşturan yöntemlerin gözden geçirilerek daha az risk oluşturan veya hiç risk oluşturmayan yöntemler kullanılmasıdır.

   Havalandırma yönteminde ise havadaki zararlı toz ve gazlar, ortamdan uzaklaştırılarak temiz hava sağlanır.

İdari Kontroller

   Mühendislik kontrollerinin de yeterli olmadığı durumlarda idari yöntemler uygulanmalıdır.

İdari kontroller, işçilerin, çalışma şeklini değiştirir. Bu duruma ek olarak, eğitim ve öğretim yoluyla güvenli iş uygulamalarını teşvik eder.

   Çalışanların işletme prosedürlerinde eğitilmesi, iyi temizlik uygulamaları, yangın veya çalışanların yaralanması gibi durumlarda acil müdahale ekipmanlarının oluşturulması ve tehlikeli maddelerle temas ettikten sonra ellerin yıkanması gibi kişisel hijyen uygulamaları, idari kontroller içerisinde yapılır.

Kişisel Koruyucu Donanım

   Kişisel koruyucu donanım yönteminin kullanımı, donanımın kendisinin zarar görme potansiyeli yüksek olduğu için tehlikeleri kontrol etmenin en az yetkili yöntemidir. Tüm adımlar işe yaramadığı zaman düşünülmesi gereken en son adım olmalıdır. Eğer koruyucu ekipmanlar yetersiz ve çalışanlar için koruma sağlayamacaksa, çalışana ek bir fiziksel yük getirip onu rahatsız edecektir. Bu sebeple, kişisel koruyucu donanım yöntemi, diğer konsol önlemleriyle birlikte veya tehlikeyi kontrol etmenin daha etkili bir yolu yoksa kullanılmalıdır.